پارچەی ژیرۆ، یەکێکە لە پرسیارە گرنگەکانی کە لە ساڵەکانی داهاتوودا شاهیدیان بووین. پارچە ژیرۆ جۆرێکی نوێی پارچە بەشمار دەهێنرێت کە بە هەبوونی تایبەتمەندییەکانی زۆر سوودبەخش، توانیویە سەرنجدانی ئەوەندەیەکی زۆر بکێشێتەوە. لەم وتارەدا ئەوازمان دەکەین شما خۆتان بەم پارچانە و هەروەها بەکارهێنانی گرنگیان بزانن. لەگەڵمان بێن و بە جۆرە جیاوازی پارچە نوێ بە شێوەیەکی تەواو فێربین.
ناساندنی پارچە ژیرۆ
پارچە ژیرۆ کە وەک پارچە الکترۆنیکی یان ژیرۆ ناسراوە، وەک ناوی خۆی دیاری دەکات جۆرێکە لە پارچەی هەڵگری بەشە الکترۆنیکی و ماددەی بەرهەمهێنەری بەرهەم دەهێنن و شتی وەک جلوبەرگ، پۆشەی دەرەوەی ئۆتۆمبێل و کاڵای تر بهرز دەکەنەوە. ئەوان وەک کاڵایەکی بنەما بەرهەم دەهێنرێت لەسەر بنەمای بواری الکترۆنیک. بۆ ناساندنی پارچە ژیرۆ لە دەستپێکردنەکانی زۆر بەکاردێت:
ماددەی پەیوەندیدار: بەگ شاپ چی یه؟
- پارچەی تەکنیکی
- پارچەی ژیرۆ
- ماددەی بەکارهێنراو
- پارچەی کاراکتر
- پارچەی ڕاستەوخۆ
- نا نۆ پارچە
- پارچەی الکترۆنیکی
- لیفی ژیرۆ
- مەدالیۆی نرم
پارچە ژیرۆ، وەک لاوی الکترۆنیکی لومیا (LEL)، دەتوانن جۆرە جیاوازی تایبەتمەندییان هەبێت، وەک گەرمکردن، رووناکی و… . دەبێت بڵێین کە هەندێک لە تەکنەلۆجیاکانی پارچە ژیرۆ، وەک LEL، دەتوانن لە سطحی تر وەک درەوشت و پۆلی کاربۆناتیش بەکاربهێنرێن. بەڵام بۆچی گرنگترین کات لە مێژووی پارچە ژیرۆ چی یە؟
مێژووی پارچە ژیرۆ
مێژووی پارچە ژیرۆ دەستی بە چەندین کاتی زێڕین دەکات کە دەبێت بە ڕوویان بکەوین. لە ڕاستیدا فێربوونی ئەم مەسەلانە بۆ فێربوونی تەواوی کاڵەکانی دیاری کراو گرنگە. ئەم کاتە زێڕین بریتین لە:
- ١٦٠٠: دەڵێن نخی گەردەری یەکەمی سەردەمی ملکە ئێلیزابێثی یەکەم دەگەڕێتەوە، هەمان کاتی کە نخی زێڕ بۆ جلوبەرگ بەکار دەهات تا بدریژێت. ئەمڕۆ، زۆربەی کات لە نخی زیو یان نیکل بۆ گەردەری بەکار دێت، بەڵام کاریگەری بەکارهێنانی نخی مەعدەنی چەندین سەدەیە بۆ سەنتەرکردنی جلوبەرگ.
- ٢٠٠٧: میکرۆکۆنتڕۆڵەرێک دروست دەکرێت کە بە تایبەتی بۆ منسوجاتی ژیرۆ دروست کراوە. (دوایئەوە Adafruit نسخەی خۆی بە ناوی فلور دروست دەکات).
- ٢٠١٤ : Dupont مرۆڤی خوێنەوە و گەردەری خۆی لە Printed Electronics 2014 دەر دەکات.
- ٢٠١٤ : MIT Biosuit دەر دەکرێت.
- ٢٠١٥: پڕۆژەی ژاکارد Google تەکنەلۆجیاکە بۆ منسوجاتی الکترۆنیکی لە Google I/O دا هەنگاو دەخاتە پێشەوە.
- ٢٠١٥: ستۆدیۆی وەک Wearable Experiments، Interwoven و The Crated ڕێگا جیاوازی دەرکەن لە بواری دروستکردنی منسوجاتی الکترۆنیکی و دروستکردنی تەکنەلۆجیای بەرگرتنی نامرئی.
خوێندن: نرخ و کڕینی کیسە دەستی ڕیکلامی
پارچە ژیرۆی فعّال و غیرفعال
دوو جۆری سەرەکی تەکنەلۆجیا هەیە بۆ پارچە ژیرۆ: فعّال و غیرفعال. پارچە ژیرۆی غیرفعال ئەوەیە کە تایبەتمەندییەکانی زیاتر لە پارچەی بافتراوی کۆنە. بەڵام، دەبێت بزانین کە پارچە غیرفعال زۆر پێشکەوتوو نین. بەم ڕێگەیە گرنگترین کەموکوڕتی پارچە ژیرۆ چی یە؟
بە وشەیەکی تر، پارچەکان کاتێک گۆڕانکارییەکانی ژینگە ڕووبدات، گۆڕان ناکەن. بۆ نمونە، پارچەی ساردکەرەوە بیهێنە بەرچاوت کە یارمەتی دەدات دەمای شما کۆنتڕۆڵ بکەیت؛ بەڵام بە شێوەیەکی فعّال پلەی ساردی نەدەدات.
ئەم پارچانە دەتوانن لە شتی وەک بەرفراوانکردنی ڕێگای گواستنەوەی گەرمی لە سەرەوی دەست و پێ بەکار بێت. ئەم مەسەلەیە بۆ جلوبەرگ و کاڵای تری هەڵگری تەکنەلۆجیاکانی نا نۆ بۆ پاراستن لە بەرگیری لە تیشکی UV، ژەڵات، یان ضد ئاستاتیکیش ڕاستە.
لە خوارەوە، ناوی چەندین کۆمپانیای دروستکەری پارچە ژیرۆی غیرفعال هاتووە:
- کاسمو – وەک ڕەهبر لە بواری پارچە ژیرۆ بۆ دروستکردنی قاچەکانی تایبەت ناسراوە. کاسمو لە تەکنەلۆجیا میکرۆبن بەکار دێت تا تایبەتمەندی ئانتی باکتەریال بۆ پارچەکانی زیاد بکات کە دەبێتە هۆی کەمکردنەوەی بووی ناخۆش.
- سانبرلا – پارچە سانبرلا لە ڕەنگدانەکانی بەهێزکراو بە وسایە UV بۆ یارمەتیدان لە پاراستنی ڕەنگ و ماوەی درێژتر لە برابەر تیشکی توندوتیژی ڕوولکە دروست دەکرێت.
- هرکیولایت – پارچە هرکیولایت بۆ بەکارهێنانی کە پێویستی بە پلەیەکی بەرزی ماوەی درێژی هەیە، وەک بەکارهێنانی سەربازی، چاکسازی و دەریایی، بە بەکارهێنانی تەکنەلۆجیایەکی ناوازە دروست دەکرێت.
پارچە ژیرۆی فعّال
پارچە ژیرۆی فعّال، ئەوەیە کە بە گونجاندن و گۆڕانی تایبەتمەندییان بۆ گۆڕانکارییەکانی ژینگەی دەرەوە یان پێویستی بەکارهێنەر وەڵام دەدەن. ئەم ماددانە دەتوانن شێوەی خۆیان بگۆڕن، گەرمی بپارێزن و کۆنتڕۆڵ بکەن و بە گەورەیەکی واسعی بەکارهێنانی لە شێوازدا بچەسن. کەواتە سەرەکیترین بەکارهێنانی پارچە ژیرۆ چی یە؟
پارچە غیرفعال زۆربەی کات بۆ کاراکتری خۆیان بەسەر شێوازیان دابن، بەڵام پارچە فعّال زۆربەی کات لە کارەبای بەکار دێت و بۆیە دەتوانن ئەکتواتور و سێنسۆر بپارێزن. ئەم بەشە الکترۆنیکیانە یارمەتی پارچە ژیرۆ دەدەن تا هەستان و دەمای هەست بکەن و زۆر زانیاری دەربارەی ژینگەی دەرەوە شیکاری بکەن. ئەوان بەشێکی گرنگی دروستکردنی پارچە ژیرۆن. لە خوارەوە نمونەیەکیان هاتووە:
- لاوی الکترۆنیکی لومیا: لاوی الکترۆنیکی لومیا مەدالیۆیەکی نرم و ڕاستەوخۆیە کە دەتوانێت کاڵای نەوەی داهاتوو لە بواری جلوبەرگی بەرگرتن، سطحی دەرەوەی ئۆتۆمبێل و شتی تر بخاتە بەر.
- هیکیو اسمارت تمڤ: پارچەی اسمارت تمڤی هیکیو تەکنەلۆجیای ژیرۆی کۆنتڕۆڵی گەرمی هەیە کە بە دەمای دەست و پێ دەکرێت و دواتر بەکارهێنەر دەسارد.
- جنترم: جنترم چەندین تەکنەلۆجیای جیاواز دروست دەکات، هەر یەکێکیان بە ئامانجی جیاواز. تەکنەلۆجیای ClimateSenseی ئەوە بەپێی ئالگۆریتمێک کاردەکات کە دەمای لە ئۆتۆمبێلێک یان ئامێری بەرگرتنی پزیشکیدا بەپێی پێداویستی تایبەتی بەکارهێنەر دەگۆڕێت.
خوێندن: کڕینی تەواڵەی یەکجار بەکارهاتوو
شوێنە کاراکترەکانی بەکارهێنان
بە گشتی دەتوانین بڵێین کە پارچە ژیرۆ بەکارهێنانی کاراکتری جیاوازیان هەیە. ئەمە یەکێکە لە سوودە سەرەکییەکانی کە دەبێتە هۆی ئەوەی ڕۆژ بە ڕۆژ شاهیدی زیادبوونی مەبەستیان بین. لە دواتردا بە چەند شتێکی لەم بەکارهێنانانە دەسەلمێنین.
غیرفعال
سەرەکیترین بەکارهێنانی جۆری غیرفعالی پارچە ژیرۆ چی یە؟ ڕەوانترین بەکارهێنانی پارچە ژیرۆی غیرفعال لە جلوبەرگی دەرەوە و ئامێری بەرگرتنی پزیشکیدا. نمونەیەک لە پارچەی ساردکەرەوە خستووەتە بەرچاوت، بەڵام ئەم پارچانە دەتوانن بە چەند ڕێگای تریش بەکار بێتن. لە خوارەوە چەندین کاراکتری گشتیی پارچە غیرفعال هاتووە:
- پاراستن لە برابەر تیشکی UV: عەمیلەکانی غیرفعال، وەک پرۆسێسرە نوری و گرتنەوەکانی تیشکی UV، بۆ لیف زیاد دەکرێن تا پارچە بەباشی لە کەسەکە پارێزراو بێت. کاتێک لەگەڵ ماددەی هاوشێوەکان بەکار دەهێنرێت، ئەم موادانە دەتوانن لە پاراستنی پێست لە زیان گرتن زۆر کاریگەر بن.
- ژەڵات: پۆشەکانی تێکەڵی ژەڵات کاڵایەکی مەبەستدارە لە بواری پارچە، بەتایبەتی لە دروستکردنی جلوبەرگی وەرزشی. ئەم پۆشانە لە پاراستن لە ڕەوشتی باکتەریا کە لە تعریق دروست دەبن، کاریگەرە.
فعّال
پارچە ژیرۆی فعّال بە دامەزراوەیەکی واسعی توانا هەیە و تایبەتمەندییەکانی هەیە کە پارچە ژیرۆی غیرفعال لەوە بێبەهرەن. وەک پێشتر گوت، پارچە فعّال بە وەڵامدانەوە بۆ ژینگەی دەرەوە گونج دەکەن و تایبەتمەندییان دەگۆڕن. لە دواتردا بە بەکارهێنانی ئەم پارچانە دەسەلمێنین.
کۆنتڕۆڵی گەرمی
ئامێرە بەرگرتراوەکان کە دەمای دەست و پێ کۆنتڕۆڵ دەکەن مەبەستی زۆریان هەیە. پارچە ژیرۆ یارمەتیمان دەدەن لەم بوارەدا. جلوبەرگێک بە بەکارهێنانی ئەم جۆرە پارچانە دروست دەکرێت دەتوانێت بە شێوەی خۆکارانە پلەی گەرمی دەست و پێی شما بە تەواوی کۆنتڕۆڵ بکات. بە نظر شما منظور لە پەیوەندی نێوان بواری ئۆتۆمبێل و پارچە ژیرۆ چی یە؟
خوێندن: لیفی پڕکەر
ناساندن و گەرمکردنی سیفر
بەزاری ئۆتۆمبێل، لەوانەیە گەورەترین بەزار بێت کە بە پارچە ژیرۆی فعّال پەیوەستە. توانای ناساندنی ئۆتۆمبێل بە بەکارهێنانی سێنسۆری فشار بەپێی قەبارە و وزن یەکێکە لە بەکارهێنانی پارچە ژیرۆ لەم بوارەدا. یەکێکی تر لە بەکارهێنانی گرنگ لەم بوارەدا، گەرمکەری سیفرە. بەڵێ، ئەو ئامرازە سەرسوڕهێنەرەی کە سیفری ئۆتۆمبێلەکانت گەرم دەکات، جۆرێکە لە پارچە ژیرۆ!
زانستی بافت
بۆ دروستکردنی پارچە ژیرۆ، توێژەران لە ئامێرێکی بافتی دیجیتاڵ بەکار دێت کە لاوەکانی پارچە بە ڕیزی نخی گشتی و کاراکتر دەبافێت. ئەم پارچە چەندلاوەیانە دوو لاوی نخی گەردەر و دوو لاوی پیزۆریزستیو کە مقاومەتیان لە برابەر فشار دەگۆڕێت، پێکهاتوون. ئامێرەکە بە دووبارەکردنەوەی چەندین فەرمانی تایبەت، ئەم نخی کاراکترە بە ڕیزی ئاسۆی و شوێنی سەرەوە و خوارەوەی پارچە دەبافێت. کاتێک لیفی کاراکتر یەکتر دەگەن، سێنسۆری تایبەتی فشار لە پارچە دادەنرێت.
بە پێچەوانەی بڕوای گشتی، پارچە ژیرۆ تەواو ڕاستەوخۆن و بەرگرتنیان هیچ کێشەیەکی تایبەتی ناچێنێت. بەڵام ئەمە تەنها کاتێک راستە کە لە پارچەی بە کیفیەتی بەرز بەکار بێت. ئەگەر لە پارچە ژیرۆی بێکیفیەت بەکار بهێنرێت نە تەنها پارچە کاراکتری تایبەتی نییە، بەڵکو دەتوانێت بووەتە هۆی کێشەی تەندروستی بێت.
پارچە ژیرۆ دەتوانن برنامەکان بکەن تا شتی وەک بیۆمێتریک (چاوپێکردنی تایبەتمەندی یان ڕەفتاری فیزیکی وەک دڵتەپان) بپارێزن کە دەتوانێت یارمەتی وەرزشکار، مامۆستای وەرزش و پزیشکان بات کە نیشانەی ژیانی نەخۆش دیاری دەکەن. ئەمکارانە لە بەشی چاکسازی بێ سنورن.
پارچە ژیرۆ بە ڕێگای زۆر لە بواری جیاواز دەتوانن کارا بن، و ئەمە تەنانەت پێش چاودێری کردنی بەکارهێنانیان لە بواری شیکردنەوە و مۆدیش راستە.
خوێندن: لیفی طبیعی چی یه
نرخی پارچە ژیرۆ
لەوانەیە پرسیار بکەیت کاریگەری سەر نرخی پارچە ژیرۆ چی یە؟ پارچە ژیرۆ تەکنەلۆجیایەکی تەواو نوێیە. وەک هەر شتێکی تر، ئەم کاڵانەش چونکە لە دەستپێکی ڕێگەکەیان دان، خەرجی زۆری بە کۆمپانیاکانی دروستکردن دەبات و بۆیە نرخی زۆریشیان هەیە. ئەم نرخە زۆرە هەم بۆ دروستکەر و هەم بۆ بەکارهێنەر زۆربەی کات سوودی ئابوری نابێت.
بەڵام ئەمە بهواتای ناگونجاویان نییە. ئەگەر بتوانین ڕێگای دروستکردنی ئەم جۆرە پارچانە بە خەرجی کەمتر بە تەواوی بکەین، دەبێت کاڵەکەش بە نرخی کەمتر بە دەستی بەکارهێنەر بگات. ئەمە فرۆشتن بەرز دەکاتەوە و هەموو خەرجییەکانی تر کەم دەکاتەوە و بۆ دروستکەر دەبێتە سوود.
بۆیە، شوێنی تعجب نییە کە ئەمڕۆ زۆر کۆمپانیای سەرەکی لە بواری دروستکردنی جلوبەرگ و هەروەها دروستکردنی منسوجاتی جیاواز هەوڵ دەدەن خەرجی دروستکردن کەم بکەنەوە. بەکارهێنانی ئامێری پێشکەوتوو لە کارخانە و هەروەها ڕێکخستنی چەندین ڕۆبۆت لە ڕێگای دروستکردنی کاڵەکان دەتوانێت هەڵبژاردەی باشی لەم بوارە بێت. لە هەموو حاڵەتێکدا دەبێت چاوەڕوان بین و ببینین چۆن دەتوانین نرخی پارچە ژیرۆ بە ساڵەکانی داهاتوو بە ڕێگای گونجاو کەم بکەینەوە.
پارچە ژیرۆ لە بواری مۆد
زۆر کەس بەکارهێنەر دەپرسن کە ڕۆڵی مۆد لە بواری دروستکردنی پارچە ژیرۆ چی یە؟ بە گشتی دەتوانین بڵێین کە گەرچی پارچە ژیرۆ یەکەم جار بۆ هۆکاری پزیشکی و تەکنەلۆجی دروست کرابوو، بەڵام بە گەشەکردنی کات و ناوبانگیان، دیزاینەرەکانی جیهانی مۆدیش بەرەویان چوون. ئەم پارچانە ئەمڕۆ لە مۆدەلەکانی سەرەکی دیزاینەرەکانی جیهانی مۆد بەکار دەهێنرێت و جلوبەرگی تایبەتیش بە یارمەتییان دروست کراوە.
زۆربەی بەکارهێنانی پارچە ژیرۆ لە بواری مۆد بە گۆڕانی ڕەنگی پارچە لە دۆخی جیاواز پەیوەستە. ئەم جۆرە پارچە ژیرۆیانە لە کاتی داوای بەکارهێنەرەوە بە تەواوی ڕەنگی خۆیان دەگۆڕن و دەتوانن بگەنە بەشی جیاوازی شێواز. ئەم شتە بەکارهێنەران لە کڕینی پارچەی شێواز و ڕەنگی جیاواز رهای دەبەخشێت.
پارچە ژیرۆ لە بواری مۆد جۆرێکی ترەندی نوێن و هێشتا ناتوانین داهاتوویەکی دیاریکراو بۆیان دیاری بکەین. بە پێچەوانە ئەگەر زیاتر دیزاینەر بەرەویان بچن و هەوڵ بدەن لەیان بۆ کاڵەکانیان بەکار بهێنن، ژمارەی خڕیاریش زیاد دەبێت.
بۆیە، بۆ وەڵامدانەوەی ئەم پرسیارە کە پەیوەندی نێوان مۆد و پارچە ژیرۆ چی یە؟ دەبێت بڵێین کە ئەم پارچانە گەرچی تازە رێگەی خۆیان بۆ جیهانی فاشن کردووە، بەڵام لەم ماوەی کورتەدا شوێنی خۆیان دەستکەوتووە و لە داهاتووشدا بە بەکارهێنانیان زیاد دەکرێت.
کۆمپانیای تایبەتی وەک نایکی و ئادیداس لە حالی شیکردنەوەی ڕێگای تایبەتی دروستکردنن تا بتوانن لەم کاڵانە لە جلوبەرگی گشتی بەکار بهێنن. دەبێت ببینین ئەم دوو شێوازە چۆن جیهانی مۆد بە یارمەتی پارچە ژیرۆ بۆ هەمیشە دەگۆڕن.
خوێندن: پۆلی پرۆپیلین چی یه
دوایین گوتار
لەم وتارەدا بە چاودێری کلی پارچە ژیرۆ گەشتبووین و فێربووین کە ڕاستی پارچە ژیرۆ چی یە؟ ئەم جۆرە پارچانە بە هەبوونی بەکارهێنانی جیاواز لە بواری پزیشکی و وەرزشی دەتوانن داهاتوی جیهانی منسوجات بن. توێژینەوەی جیاواز لەسەر ئەم کاڵە خارق العادەکان لە دۆخی ئێستادا دەکرێت کە ئەگەر بگاتە کۆتایی قطعاً دەتوانێت ئەنجامی زۆر باشی بەسەر بێت.
کۆمپانیای گەورەی دروستکەری جلوبەرگ لە حالی هەوڵدانن بۆ گەشەپێدانی بەکارهێنانی پارچە ژیرۆن. وەک ئاماژە پێدرا، ئەمڕۆ لەم پارچانە تەنانەت لە شتی وەک بەزاری دروستکردنی ئۆتۆمبێلیش بەکار دەهێنرێت کە خۆی بەزارێکی گەورە بەشمار دەچێت.
لەوانەیە لە سهرهاتوودا شاهیدی ئەوە بین کە پارچە ژیرۆ بە ئاسانی دروست بکرێت، زیاتر بە ژیانمان دەگەن و دەتوانین تەنانەت لە جلوبەرگی ڕۆژانەمانیش بەکاریان بهێنین.